Przy pytaniach do tekstu nie wystarczy napisać czegoś prawdziwego na podobny temat. Odpowiedź powinna wynikać z tekstu i odpowiadać dokładnie na polecenie. Warto oddzielić trzy czynności: znalezienie informacji, wyciągnięcie wniosku i uzasadnienie go fragmentem tekstu.
Zaznacz, co masz zrobić
„Wymień”, „wyjaśnij”, „porównaj” i „uzasadnij” wymagają innych odpowiedzi. Przy wymienianiu podajesz wskazane elementy. Przy wyjaśnianiu pokazujesz związek lub znaczenie. Porównanie odnosi się do co najmniej dwóch elementów według wspólnego kryterium. Uzasadnienie wymaga powodu, który wspiera odpowiedź.
Sprawdź też zakres: jeden akapit czy cały tekst? Jeden przykład czy dwa? Własnymi słowami czy cytatem? Liczba zdań nie zastępuje wykonania polecenia.
Autorski tekst do ćwiczenia
Po lekcjach Lena wróciła do biblioteki. Miała już wypożyczoną książkę, ale chciała sprawdzić znaczenie nieznanego słowa. W słowniku znalazła dwa znaczenia. Ponownie przeczytała zdanie z książki i wybrała to, które pasowało do opisywanej sytuacji.
Pytanie 1: Po co Lena wróciła do biblioteki? Odpowiedź: aby sprawdzić znaczenie nieznanego słowa. Tekst podaje ten powód wprost.
Pytanie 2: Co pomogło jej wybrać właściwe znaczenie? Odpowiedź: ponowne przeczytanie zdania i uwzględnienie sytuacji opisanej w książce. Samo „słownik” nie oddaje całej czynności wyboru.
Pytanie 3: Czy można stwierdzić, że Lena nie lubi czytać? Nie ma do tego podstaw w tym fragmencie. Trudność ze słowem nie jest informacją o jej upodobaniach.
Wniosek musi mieć oparcie w tekście
Jeżeli odpowiedź nie została podana wprost, wskaż przesłanki, które pozwalają ją sformułować. Nie dopisuj historii bohaterowi tylko dlatego, że wydaje się prawdopodobna. W ćwiczeniu wiemy, jak Lena sprawdziła słowo, ale nie znamy jej ocen ani wszystkich powodów wyboru książki.
Przeczytaj odpowiedź razem z pytaniem
- Czy odpowiadam na właściwe pytanie?
- Czy moja odpowiedź znajduje potwierdzenie we wskazanym fragmencie?
- Czy wyjaśniłem związek, jeśli polecenie tego wymaga?
- Czy nie dodałem informacji, której tekst nie daje?
Pracę z uzasadnianiem rozwija ćwiczenie argument a przykład. Samodzielne próby możesz omówić na korepetycjach z polskiego w Baninie.
